• Cộng đồng kinh tế ASEAN

Chuỗi hội thảo về quan hệ hợp tác của các nền kinh tế châu Á – Thái Bình Dương

Hội thảo tại Đại học Luật Tp. Hồ Chí Minh ngày 25 – 26 tháng 11 năm 2019 

Hội thảo tại Đại học Chiang Mai ngày 28 – 29 tháng 11 năm 2019

 

Trong những năm gần đây, các quốc gia châu Á Thái Bình Dương (Malaysia, Singapore, Thái Lan, Philippines, Indonesia, Việt Nam, Hàn Quốc, Nhật Bản, Úc, New Zealand, Chile, Mexico) đã và sẽ ký kết nhiều hiệp định đối tác chính trị và kinh tế với Liên minh châu Âu (EU). Trong đó, quá trình đàm phán một số hiệp định đối tác kinh tế giữa EU với một số quốc gia như Hàn Quốc, Canada, Nhật Bản, Singapore và Việt Nam đã đi đến giai đoạn kết thúc. 

Để nắm được hệ thống các hiệp định dày đặc giữa EU với các quốc gia châu Á Thái Bình Dương, cần đặt chúng trong bối cảnh việc ký kết, đàm phán hàng loạt hiệp định giữa các đối tác trong cùng khu vực, trước hết là các quốc gia ASEAN với nhau cũng như giữa ASEAN với các bên thứ ba. 

Bên cạnh nhóm các hiệp định giữa của các quốc gia ASEAN, nhóm các hiệp định giữa EU và các quốc gia châu Á Thái Bình Dương, còn cần kể đến nhóm hiệp định thứ ba gồm phân nhóm chồng lấn nhau: Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ Xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) được xây dựng với ảnh hưởng lớn từ Nhật Bản và Canada; Hiệp định Đối tác toàn diện khu vực (RCEP) được xây dựng với ảnh hưởng lớn từ Trung Quốc; các hiệp định được xây dựng với ảnh hưởng từ Hoa Kỳ như hiệp định Hoa Kỳ - Canada – Mexico, hiệp định giữa Hoa Kỳ và Hàn Quốc. 

Từ đó, câu hỏi được đặt ra là mối quan hệ giữa các nhóm hiệp định có tầm quan trọng kinh tế to lớn này được giải quyết thế nào? Cụ thể, các hiệp định giữa EU và các quốc gia châu Á cũng như các hiệp định giữa EU với các quốc gia châu Mỹ quanh Thái Bình Dương (Canada, Mexico, Chili) có được xây dựng theo cùng khuôn mẫu với các hiệp định giữa EU và các quốc gia khác? Các hiệp định trên liệu có cùng nét đặt trưng nếu xét từ khía cạnh nội dung? Các hiệp định đối tác chồng lấn này sẽ được tổ chức thế nào, khi EU và nhiều quốc gia châu Á – Thái Bình Dương cùng lúc tham gia nhiều hiệp định?

 

CHƯƠNG TRÌNH DỰ KIẾN HỘI THẢO TẠI ĐẠI HỌC LUẬT TP. HỒ CHÍ MINH:

HIỆP ĐỊNH ĐỐI TÁC KHU VỰC – CƠ CẤU, QUY ĐỊNH VÀ THỰC THI

Các tham luận trong hội thảo sẽ chủ yếu xoay quanh những vấn đề như: Về cấu trúc, các hiệp định giữa EU và các quốc gia châu Á – Thái Bình Dương (với nhiều mô hình khác nhau, như hiệp định đối tác và hợp tác (PCA), hiệp định đối tác chiến lược (SPA), hiệp định tự do hóa thương mại (FTA) đi kèm hiệp định bảo hộ đầu tư) liệu có những điểm đặc biệt so với các hiệp định khác? Những điểm tương đồng giữa các quyền/ nghĩa vụ quy định trong các hiệp định đối tác là gì và chúng được nội luật hóa thế nào? 

Nhóm vấn đề thứ nhất:

Nghiên cứu so sánh giữa cấu trúc của các hiệp định đối tác: các hiệp định giữa EU và các quốc gia châu Á – Thái Bình Dương, các hiệp định của ASEAN, EUCM, KORUS, CPTPP

Chủ đề gợi ý: 

+ So sánh cam kết của các đối tác trong các hiệp định? 

+ Quy định bắt buộc và tùy nghi trong các hiệp định?

+ Hiệu lực pháp lý của các hiệp định (trực tiếp hay gián tiếp)?... 

Nhóm vấn đề thứ hai: 

Nghiên cứu so sánh giữa nội dung một số hiệp định đối tác trong lĩnh vực môi trường, khí hậu, phát triển bền vững, quyền con người

Chủ đề gợi ý:

+ Hiệu quả của việc thi hành các công ước về quyền xã hội của ILO (Tuyên bố 1998) và các hiệp định môi trường đa phương (MEAs)

+ Tăng cường trách nhiệm xã hội (CSR)

+ Thỏa thuận Paris về Thay đổi khí hậu

Nhóm vấn đề thứ ba: 

Nghiên cứu so sánh thủ tục nội luật hóa quy định của các hiệp định đối tác vào luật quốc nội

Gợi ý chủ đề tham luận:

+ Luật về bồi thường

+ Chệch hướng thương mại

+ Phát triển bền vững…

 

CHƯƠNG TRÌNH DỰ KIẾN HỘI THẢO TẠI ĐẠI HỌC CHIANG MAI:

CHIẾN LƯỢC VÀ NỘI DUNG CỦA CÁC HIỆP ĐỊNH ĐỐI TÁC

Các tham luận sẽ xoay quanh những vấn đề sau: Chiến lược của các đối tác chủ yếu khi tham gia vào các hiệp định là gì? Những tương đồng và khác biệt về pháp lý giữa các hiệp định đối tác?

Nhóm vấn đề thứ nhất:

Chiến lược của các đối tác khi tham gia vào từng hiệp định

Chủ đề gợi ý:

+ Chiến lược của Hoa Kỳ trong khuôn khổ EUCM, KORUS và hiệp định tự do hóa thương mại hàng hóa công nghiệp trong tương lai với EU

+ Chiến lược của Nhật Bản trong khuôn khổ quan hệ hợp tác với EU, ASEAN và CPTPP

+ Chiến lược của Canada trong khuôn khổ quan hệ đối tác với EU

+ Chiến lược của ASEAN và các quốc gia thành viên trong khuôn khổ quan hệ đối tác giữa EU với các quốc gia châu Á - Thái Bình Dương và trong CPTPP

+ Chiến lược của ASEAN và các quốc gia thành viên trong bối cảnh khuynh hướng đơn phương hóa của Hoa Kỳ và chiến tranh thương mại Hoa Kỳ - Trung Quốc

+ So sánh quan hệ đối tác của EU với các quốc gia châu Á – Thái Bình Dương và EU với các quốc gia Bắc Phi

+ Chiến lược của Trung Quốc và sáng kiến về Con đường tơ lụa mới…

Nhóm vấn đề thứ hai:

Các điểm tương đồng và khác biệt về pháp lý giữa các hiệp định đối tác: các hiệp định giữa EU và các quốc gia châu Á – Thái Bình Dương, các hiệp định của ASEAN, EUCM, KORUS, CPTPP

Chủ đề gợi ý:

+ Khái niệm “kinh tế thị trường” theo quan điểm của các đối tác khác nhau (EU, Hoa Kỳ, Trung Quốc, Việt Nam) và ảnh hưởng đến quan hệ đối tác của họ

+ Loại bỏ gần như hoàn toàn thuế hải quan và vấn đề “nguồn gốc xuất xứ”

+ Giảm thiểu rào cản phi thuế quan

+ Công nhận chỉ dẫn địa lý

+ Tự do hóa dịch vụ

+ Mở cửa thị trường mua sắm chinh phủ

+ Vấn đề sở hữu trí tuệ

+ Bảo hộ đầu tư và giải quyết tranh chấp giữa nhà đầu tư với chính phủ